Openingswoord nieuwjaarsbijeenkomst Nico Bernts

Door Nico Bernts op 10 februari 2018

Hartelijk welkom.
Het bestuur wenst u allen een goed en voorspoedig nieuw jaar toe. En dat het voor de PvdA een goed verkiezingsjaar mag worden.

Voor een deel zijn we al klaar voor de gemeenteraadsverkiezingen. We hebben een lijst met goede mensen voor de raad. En we hebben een programma, dat het brede terrein van belangrijke maatschappelijke vraagstukken in Zeist bestrijkt.
Maar nu nog de opgave: Hoe vertellen we het verhaal aan de potentiele kiezers?

Ik ben blij dat we een goed team hebben dat zich met de campagne bezighoudt. Ik ben zelf niet zo’n campagnestrateeg. Maar ik heb wel na zitten denken over een rode draad voor onze boodschap. Nadenkend over de kern van ons verhaal komt bij mij steeds het woord “bestaanszekerheid” naar boven. Het is een begrip dat goed een van de basisdoelstellingen van de sociaaldemocratie uitdrukt: zonder voldoende bestaanszekerheid kun je niet leven in een vrije samenleving. Ik associeer deze term, intuïtief, ook met de verkiezingsnederlaag na deelname aan Rutte II. Kiezers waren teleurgesteld dat de PvdA onvoldoende als schild tegen de toenemende bestaansonzekerheid is opgetreden.
Dat begrip klinkt misschien wat mager voor een verkiezingscampagne; wat defensief. Maar er zit meer in. En dat zal ik toelichten.
Om te beginnen is er een grote groep mensen, het Sociaal en Cultureel Planbureau spreekt van 10 tot 15 % van de bevolking, die in een soort permanente overlevings modus staat en vaak een slechte gezondheid heeft. Klemmende vragen zijn: Kan ik de schulden nog wel betalen? Heb ik de volgende maand nog werk? Houd ik mijn uitkering wel als ik dit of dat doe? Wat moet ik nou weer met deze formulieren; ik snap er geen hout van. Als ik zoveel aan eigen bijdragen en eigen risico moet betalen dan ga ik maar niet naar de psycholoog, het ziekenhuis of de instelling. enz..
Het moge duidelijk zijn: voor deze groep hoort de PvdA met name op te komen. De verschillen tussen arm en rijk zijn alleen maar groter geworden. En hoe goed het gemiddeld in Nederland ook gaat, voor een serieus aantal mensen is er de afgelopen jaren op z’n best sprake geweest van stilstand, vaak van achteruitgang.
Maar bestaansonzekerheid betreft ook een grote groep, nog eens 30%, die het feitelijk niet op dit moment al slecht heeft, maar die zich ernstig zorgen maakt over wat de toekomst hen en hun kinderen zal brengen. Mensen met flexwerk zonder opbouw van voorzieningen zoals pensioen. Mensen, die zich afvragen wat in de toekomst hun diploma’s nog waard zullen zijn. Die de steeds groter wordende verschillen tussen arm en rijk zien, met gevoelens van wrok en verongelijktheid, omdat ze voorzien dat ze waarschijnlijk aan de verkeerde kant van de streep terecht zullen komen. Zorgen over de toekomst van de kinderen. Over een leuk huis in een veilige buurt. En zeker ook: wie zorgt er straks nog voor mij? etc. Een groep mensen, die de grip op het leven dreigt te verliezen. Met alle akelige gevolgen van dien. Deze groep vraagt om een ondersteunende en betrouwbare overheid, niet om allemaal trampolines, waar ze op kunnen springen, eigen kansen, die ze kunnen grijpen, en zelfredzaamheid. Hier ligt een typisch een agenda voor de PvdA zou ik zeggen.
Deze onzekerheid bij deze groep strekt zich ook uit naar grotere maatschappelijke ontwikkelingen. (Arbeids)migratie; integratie; ontwikkeling naar meer Europa; milieu en klimaat. Ontwikkelingen waarvan ze denken: het gebeurt allemaal gewoon maar; ik heb er geen enkele invloed op; en ik heb er zeker niets over te vertellen.
Er zijn maar weinig mensen die zich globalist voelen. Die overal in de wereld hun plek wel vinden. De meeste mensen willen bij ergens bij horen, bij een groep, een cultuur, een traditie, te midden van anderen waarmee je een aantal basiswaarden en ideeën deelt. Oftewel: te midden van “ons soort mensen”.
Dit laat zich natuurlijk niet allemaal meteen vertalen naar politiek in Zeist. Althans niet wat betreft de maatregelen. Maar wel wat betreft de mensen waar het omgaat: mensen van beide groepen wonen immers ook in Zeist. Ik zie het vooral als een basishouding, van waaruit onze volksvertegenwoordigers politiek bedrijven.

En dat brengt me op mijn laatste opmerking. Waar gaan mensen straks op stemmen? Op alle punten die we in het programma hebben gezet? Na een nauwgezette vergelijking van de verschillende programma’s? Het zou kunnen. Maar misschien ook wel niet. Ik denk dat mensen vaak stemmen vanuit een basisgevoel: Jij mag het voor mij doen. Dat vertrouwen is gebaseerd op een stuk verleden, op een stukje verhaal en programma, maar vooral op personen. Die gekozenen moet het straks gaan doen.
Daarom als afsluiting: Een warm applaus voor onze Karst, Wilma, Rob, Allard en René, en Hans als wethouderskandidaat.
En laat het een goed voornemen van ons allemaal voor het nieuwe jaar zijn: We laten ze er niet alleen voor staan. Als leden van de afdeling gaan we ze steunen bij het inhoud geven aan het PvdA verhaal.